Lehim Teli Nasıl Seçilir? Alaşım, Çap ve Flux Rehberi (2026)
Elektronik kart lehimlemede çoğu iş için en uygun seçim; 0,8–1,0 mm çapında, yaklaşık %2 flux katkılı, Sn63/Pb37 (kurşunlu) veya Sn99,3 (kurşunsuz) lehim telidir. Alaşımı kurşunsuzluk şartınız ve havya sıcaklığınız, çapı lehim noktasının boyutu, flux tipini ise lehim sonrası temizlik ihtiyacınız belirler.
Seçimde üç karar vermeniz gerekir:
- Alaşım: Kurşunlu (Sn63/Pb37) daha düşük sıcaklıkta ve kolay lehimlenir. Kurşunsuz (Sn99.3/Cu0.7) kurşunsuzluk şartı olan üretimde gerekir.
- Çap: İnce SMD işlerde 0,5–0,8 mm, genel kart işlerinde 0,8–1,0 mm, büyük pad ve kablo işlerinde 1,2 mm ve üzeri.
- Flux: Tel içindeki flux özü lehimin akışını sağlar. "No Clean" tipi, uygun koşullarda lehim sonrası temizlik ihtiyacını azaltır.
Lehim teli nedir, neyden oluşur?
Lehim teli, iki metal yüzeyi birleştirmek için havya ile eritilen, kalay bazlı bir alaşım telidir. Elektronikte kullanılan teller genellikle içi boş üretilir ve içine flux (lehim özü) doldurulur.
Bu yüzden bir lehim teli iki parçadan oluşur: dış kısımdaki alaşım ve içindeki flux. Flux, lehimleme anında yüzeydeki oksit tabakasını temizler ve erimiş lehimin yüzeye düzgün yayılmasını sağlar.
Ürün etiketlerinde "Sn63/Pb37" gibi ifadeler alaşım oranını (%63 kalay, %37 kurşun), "%2,2" gibi ifadeler ise teldeki flux oranını gösterir. Bazı teller, fluxun tel boyunca eşit dağılması için birden fazla kanallı (ör. 5 kanallı) üretilir.
Alaşım seçimi: Kurşunlu mu, kurşunsuz mu ?
İşiniz kurşunsuzluk şartı taşımıyorsa Sn63/Pb37 en kolay lehimlenen seçenektir. Ürününüz RoHS gibi bir kurşunsuzluk şartına tabiyse SAC305 veya Sn99,3/Cu0,7 kullanmanızı öneririz.
Alaşım | Bileşim | Erime (°C, yaklaşık) | En uygun kullanım | Artısı | Eksisi |
|---|---|---|---|---|---|
Sn63/Pb37 | %63 kalay, %37 kurşun | 183 | Kart tamiri, servis, hobi, kurşunsuzluk şartı olmayan işler | Düşük sıcaklıkta tek noktada erir, kolay ve parlak lehim | Kurşun içerir, kurşunsuzluk şartı olan ürünlerde kullanılamaz |
Sn60/Pb40 | %60 kalay, %40 kurşun | 183–190 | Genel elektronik, kablo, hobi | Yaygın ve ekonomik | Erime aralığı geniş, soğurken kıpırdatılırsa soğuk lehim riski artar |
SAC305 | %96,5 kalay, %3 gümüş, %0,5 bakır | 217–220 | Kurşunsuz üretim ve servis | Kurşunsuz lehimde yaygın standart alaşımdır | Daha yüksek sıcaklık gerektirir, gümüş içerdiği için pahalıdır |
Sn99,3/Cu0,7 | %99,3 kalay, %0,7 bakır | 227 | Ekonomik kurşunsuz lehimleme | SAC305'e göre daha uygun fiyatlı | En yüksek erime noktası, ıslatması SAC305'ten zayıf kalabilir |
Değerler yaklaşık referans değerleridir. Kesin değerler için ürünün üretici veri sayfasına bakın. Kurşunlu ve kurşunsuz lehimin farklarını ayrıntılı görmek için Kurşunlu mu Kurşunsuz mu? Lehim Teli Farkları (2026 Rehber) yazımıza bakabilirsiniz.
Kurşunsuz lehim daha yüksek sıcaklık istediği için havya istasyonunuzun sıcaklığı sabit tutabilmesi önemlidir. Bu konuda ısı ayarlı havya istasyonlarımıza göz atabilirsiniz.
Çap seçimi: Hangi iş için kaç mm?
Genel kart lehimleme için 0,8–1,0 mm çap en dengeli seçimdir. Çap, tek seferde verdiğiniz lehim miktarını belirler: ince tel kontrollü, kalın tel hızlıdır.
Çap (mm) | En uygun iş | Dikkat |
|---|---|---|
0,3–0,5 | Çok ince aralıklı SMD, mikro lehimleme | Lehim hızlı biter, büyük noktalarda verimsizdir |
0,6–0,8 | SMD komponentler, cep telefonu ve hassas kart tamiri | İnce işte köprüleme riskini azaltır |
1,0 | Genel PCB, delikli komponent, servis işleri | Hobi ve profesyonel kullanımda en yaygın çaptır |
1,2 | Büyük pad, konnektör, kalın bacaklı komponent | İnce noktalarda lehim fazlalığı yapabilir |
1,6 ve üzeri | Kalın kablo, büyük yüzeyler | Hassas kart işleri için uygun değildir |
İnce noktayı kalın telle lehimlemek lehim fazlalığına ve köprülemeye yol açar. Kalın pad'i ince telle lehimlemek ise uzun sürer ve kartı gereğinden fazla ısıtır.
Mağazamızda Sn63/Pb37 alaşımı hem 0,8 mm hem de 1 mm çapta bulunur.
Flux oranı ve No Clean ne demek ?
Elektronik lehim tellerinde flux oranı genellikle yüzde 2 civarındadır. Daha çok fark yaratan şey flux tipidir: No Clean (temizleme gerektirmeyen) tipi, kalıntıyı azaltmak için tasarlanmıştır.
- Flux oranı: Oran arttıkça lehim daha kolay akar, ama geride kalan kalıntı da artar. Örneğin Kurtel NCL30 serisinde %2,2 flux oranı kullanılır.
- No Clean flux: Uygun koşullarda lehimden sonra kartı ayrıca temizleme ihtiyacını azaltır. "No Clean", her uygulamada yüzeyin tamamen temiz kalacağı anlamına gelmemektedir.
- Ne zaman temizlemeli ? Yüksek güvenilirlik gerektiren kartlarda ve üzerine koruyucu kaplama yapılacak kartlarda kalıntının temizlenip temizlenmeyeceği, flux ve uygulama koşullarına göre ayrıca değerlendirilmelidir. Temizlik için kartın üzerindeki kalıntıyı izopropil alkol (IPA) ve ESD fırçayla alabilirsiniz.
- Çok kanallı yapı: Flux'un tel boyunca dengeli dağılmasına yardımcı olacak şekilde tasarlanır. Kurtel NCL30 teller 5 kanallı üretilir.
Flux ürünlerini ayrıca incelemek isterseniz Flux Çeşitleri kategorimize bakabilirsiniz.
Hangi iş için hangi lehim teli ?
Aşağıdaki tablo, yaygın işler için başlangıç noktası verir. Son kararı havya sıcaklığınız, komponentlerin ısıya dayanımı ve ürününüzün kurşunsuzluk şartı belirler.
İş | Önerilen alaşım | Çap (mm) | Not |
|---|---|---|---|
Elektronik kart tamiri (TV, cihaz kartları) | Sn63/Pb37 | 0,8–1,0 | Kurşunsuzluk şartı yoksa en kolay seçenek |
Cep telefonu ve SMD tamiri | Sn63/Pb37 veya SAC305 | 0,5–0,8 | İnce çap lehim miktarını kontrol etmeyi kolaylaştırır |
Kurşunsuz üretim ve servis | SAC305 | 0,8–1,2 | Havya sıcaklığını yüksek ve sabit tutun |
Ekonomik kurşunsuz lehimleme | Sn99,3/Cu0,7 | 1,0–1,6 | Erime noktası SAC305'ten yüksektir |
Kablo ve konnektör lehimleme | Sn63/Pb37 , Sn60/Pb40 veya Sn40/Pb60 | 1,0–1,6 | Kalın bacak ve kablolarda kalın çap hız kazandırır |
Hobi elektroniği | Sn60/Pb40 veya Sn63/Pb37 | 0,75–1,2 | Kurşunsuz isteyenler SAC305 veya Sn99,3/Cu0,7 seçebilir |
Otomatik lehimleme (robot) | Makinenin ayarına göre | 1,0–4,0 | Besleme ve sıcaklık ayarı için üretici veri sayfasını kontrol edin |
Satın Alırken Kontrol Listesi
Satın almadan önce ürün sayfasında şu bilgilerin net yazıldığından emin olun:
- Alaşım oranı: "Lehim teli" demek yetmez. Sn63/Pb37 | Sn99,3 / Cu0,7 | Sn60/Pb40 gibi oran açıkça belirtilmelidir.
- Çap ve ağırlık: Çap (mm) ve makara ağırlığı (ör. 200 gr, 500 gr) yazmalıdır.
- Flux oranı ve tipi: Örneğin %2,2 flux, No Clean (NCL30).
- Parti numarası ve ambalaj: Mühürlü, etiketli ve parti numaralı ambalaj, ürünün takip edilebilir olduğunu gösterir.
- Satıcı ve fatura: Faturalı satış yapan ve markayla ilişkisini belgeleyebilen bir satıcıyı tercih edin.
- Fluxsız tel elektronik için değildir: Vitray lehimi gibi fluxsız teller cam ve vitray işleri içindir. Elektronik kartta kullanacaksanız flux özlü tel seçin.
Güvenlik ve saklama
Kurşunlu lehimle çalışırken en önemli kurallar hijyen ve havalandırmadır. Flux dumanı da gözleri ve solunum yollarını tahriş edebilir.
- Çalışma alanında yemek, içmek ve sigara içmekten kaçının. Lehimlemeden sonra ellerinizi yıkayın.
- Ortamı havalandırın veya duman emici kullanın.
- Lehim sıçramasına karşı, özellikle lehim sökerken koruyucu gözlük takın.
- Kurşunlu lehim atıklarını evsel çöpe atmayın. Yerel atık yönetmeliklerine göre ayırın.
- Lehim telini kuru, serin ve tozdan uzak bir yerde, ambalajında saklayın. Çocukların erişemeyeceği bir yer seçin.
Mekatronik Depo'da Kurtel Lehim Teli Seçenekleri ;
Aşağıdaki ürünler, bu rehberdeki seçim kriterlerine göre ayrıldı. Güncel stok ve fiyat için ürün sayfalarına bakın. Tüm seçenekler için Lehim Teli kategorisini inceleyebilirsiniz.
Ürün | Alaşım | Çap (mm) | Ağırlık | Kimin için |
|---|---|---|---|---|
Sn63/Pb37 | 1,0 | 500 gr | Genel kart tamiri ve servis | |
Sn63/Pb37 | 0,8 | 500 gr | Daha hassas kart ve SMD işleri | |
Sn60/Pb40 | 0,75 | 200 gr | Küçük hacimli ince işler | |
Sn60/Pb40 | 1,2 | 25 gr | Deneme, hobi ve küçük kullanım | |
SAC305 | 1,2 | 500 gr | Kurşunsuz üretim ve servis | |
Sn99,3/Cu0,7 | 0,8 | 500 gr | Ekonomik kurşunsuz, ince işler | |
Sn99,3/Cu0,7 | 1,2 | 500 gr | Ekonomik kurşunsuz, genel işler |
Hangi tel sizin işinize uyar emin değilseniz, kullandığınız havya istasyonunu ve lehimleyeceğiniz komponentleri bize yazın, doğru seçimde yardımcı olalım.
Sık Sorulan Sorular (S.S.S)
Elektronik kart için en iyi lehim teli hangisi?
Genel kart işleri için 0,8–1,0 mm çapında, flux özlü Sn63/Pb37 teli en yaygın seçimdir. Kurşunsuzluk şartınız varsa SAC305 tercih edin.
Kurşunlu ve kurşunsuz lehim arasındaki fark nedir?
Sn63/Pb37 yaklaşık 183 °C'de erir ve kolay lehimlenir. Kurşunsuz alaşımlar yaklaşık 217–227 °C'de erir, daha yüksek sıcaklık ister ve kurşunsuzluk şartı olan ürünlerde gerekir.
Lehim teli kalınlığı kaç mm olmalı?
Genel kart işleri için 0,8–1,0 mm, ince SMD işleri için 0,5–0,8 mm, büyük pad ve kablolar için 1,2 mm ve üzeri uygundur.
No Clean lehim teli temizlenmeli mi?
Çoğu uygulamada ayrıca temizlik gerekmez. Yüksek güvenilirlik gerektiren veya üzerine koruyucu kaplama yapılacak kartlarda kalıntının temizlenip temizlenmeyeceğini ayrıca değerlendirin.
Kurşunlu lehim teli sağlığa zararlı mı?
Kurşun içerir. Çalışırken yemek içmeyin, işten sonra ellerinizi yıkayın, ortamı havalandırın ya da duman emici kullanın. Flux dumanı da gözleri ve solunum yollarını tahriş edebilir.
Kurşunsuz lehim neden daha zor lehimlenir?
Erime noktası yüksektir ve yüzeyi kurşunlu lehim kadar kolay ıslatmaz. Sıcaklığı sabit tutan bir havya istasyonu ve uygun uç, işi büyük ölçüde kolaylaştırır.
Kurtel Sn60/Pb40 0,75mm 100 Gr Lehim Teli RA26
Orijinal fiyat: 1.008,99 ₺.610,00 ₺Şu andaki fiyat: 610,00 ₺.
Kurtel Sn60/Pb40 Arax Lehim Teli (500 gr. Makara) 1,3 mm
Orijinal fiyat: 3.213,19 ₺.2.000,00 ₺Şu andaki fiyat: 2.000,00 ₺.
Kurtel Sn63 Pb37 No Clean 0.8 mm Lehim Teli NCL30 200 gr
Orijinal fiyat: 1.699,99 ₺.1.250,00 ₺Şu andaki fiyat: 1.250,00 ₺.
Kurtel Sn63 Pb37 No Clean 1.20 mm Lehim Teli NCL30 200 gr
Orijinal fiyat: 1.974,99 ₺.1.000,00 ₺Şu andaki fiyat: 1.000,00 ₺.
Kurtel Sn63/Pb37 0,8mm Lehim Teli 500 Gr
Orijinal fiyat: 3.009,22 ₺.2.150,00 ₺Şu andaki fiyat: 2.150,00 ₺.
Kurtel Sn63/Pb37 1mm Lehim Teli 500 Gr
Orijinal fiyat: 2.494,10 ₺.2.200,00 ₺Şu andaki fiyat: 2.200,00 ₺.
Kurtel Sn63/Pb37 Vacuum Çubuk Lehim 1Kg – Pota Lehimi
Orijinal fiyat: 4.807,64 ₺.3.790,00 ₺Şu andaki fiyat: 3.790,00 ₺.
